Uitgaansgeweld

Het uitgaansleven is economisch van groot belang. Vanwege de sociale functie en de mogelijkheid tot recreatie is het bovendien één van de belangrijkste elementen in het leven van jonge mensen. Helaas gaat uitgaan soms ook gepaard met agressief gedrag.

Steeds vaker zijn gemeenten, politie en de horecabranche op zoek naar maatregelen om dit gedrag te voorkomen en er mee om te gaan.

Aard en omvang

Exacte en betrouwbare gegevens over de aard, omvang en spreiding van agressief gedrag in het uitgaanscircuit zijn niet voorhanden. Uit onderzoek onder uitgaande jongeren blijkt wel dat ruim 80 procent van de jongeren tijdens het uitgaan agressief gedrag heeft gezien en dat ongeveer 20 procent van de jongeren als dader of slachtoffer te maken krijgt met agressief gedrag. Agressief gedrag speelt zich meestal af op straat, onder andere omdat daar minder controle is. Maar ook de sluitingstijden spelen een rol; wanneer alle horecagelegenheden in een gebied tegelijkertijd dicht gaan, zorgt dit voor grote drukte op straat. Drukte (bijv. door een gebrek aan vervoersmogelijkheden) en anonimiteit dragen bij aan het ontstaan en escaleren van uitgaansgeweld.

Bovendien kan de situatie in de horeca een rol spelen bij het ontstaan geweld, zoals drukte, hitte, volume van de muziek en vaardigheden van het horecapersoneel. Maar ook de betrokken personen, het dader en slachtoffer, spelen een belangrijke rol. Bijvoorbeeld hun temperament en persoonlijkheid kunnen ervoor zorgen dat een gespannen sfeer omslaat in geweld of niet.

Uitgaansgeweld is dus een gevolg van persoonsgebonden factoren en omgevingsfactoren. Daarnaast speelt alcoholgebruik een unieke rol. Een Nederlandse studie toont aan dat bijna driekwart van de daders op het moment van agressief gedrag in het uitgaanscircuit onder invloed is van middelen. Hierbij gaat het in 86 procent van de gevallen om alcohol en in 14 procent om een combinatie van alcohol en drugs. Alcohol vergroot het risico op agressief en gewelddadig gedrag, vooral als er steeds meer gedronken wordt. Diverse studies concluderen echter dat alcoholgerelateerde agressie niet alleen gericht dienen te zijn op vermindering van de alcoholconsumptie, maar ook op de context waarin gedronken wordt en op andere risicofactoren in de persoon en in de omgeving.

Rol gemeente

Uit een quickscan naar uitgaansgeweld (CCV, 2009) blijkt dat 83 procent van de bevraagde gemeenten last heeft van uitgaansgeweld. Vanuit haar verantwoordelijkheid voor de openbare orde, volksgezondheid en jeugdbeleid heeft de gemeente een belangrijke taak in het ontwikkelen en uitvoeren van een aanpak van uitgaansgeweld.
Bij de aanpak van uitgaansgeweld is een integrale aanpak van belang. Alcohol en drugs zijn belangrijke risicofactoren bij uitgaansgeweld. Bovendien gaat uitgaansgeweld vaak gepaard met wapenbezit. De inrichting van een horecagelegenheid en -gebied, sluitingstijden, toegangsbeleid, toezicht op straat, kenmerken van (potentiële) daders. Bij de aanpak is het van belang om met deze factoren rekening te houden. Bovendien is een structurele samenwerking tussen alle betrokken partijen nodig bij de aanpak van uitgaansgerelateerde problematiek.

Deze module is een handreiking voor gemeenten die een aanpak handen en voeten wil geven of het reeds bestaande beleid wil uitbreiden en integreren met andere beleidsterreinen.