Stap 1
Samenwerking
Voor een gedegen aanpak van Jeugd & Veiligheid is de inzet van verschillende partijen vereist. Met name in kleine gemeenten is het van belang om een goede relatie te hebben met alle veiligheidspartners. In dit stadium wordt contact gelegd met de voor een aanpak benodigde partijen.
De selectie van de juiste partijen is de belangrijkste randvoorwaarde voor het ontwikkelen van een aanpak. Inhoudelijke samenhang is dan ook in het vervolg van het traject verzekerd. Zo zal bijvoorbeeld het resultaat van een gezamelijke probleeminventarisatie een juist en compleet beeld leveren van de problematiek.
De aanleiding voor stap 1 is een eerste signalering van een probleem op het gebied van Jeugd & Veiligheid door één of meerdere partijen (zoals bijvoorbeeld voorkomt in een raadsvergadering). Deze eerste inventarisatie of constatering van wat zich voordoet is nog niet de volledige inventarisatie die nodig is voor een gerichte en effectieve aanpak van een probleem.
Betrokken partijen
In onderstaand schema staat een opsomming van diverse partijen die betrokken zijn bij projecten jeugd en veiligheid en in overeenstemming met elkaar de activiteiten uitvoeren. De lijst is niet uitputtend en kan naar eigen inzicht verder worden aangevuld. Ook is het mogelijk dat organisaties niet aanwezig zijn binnen een bepaalde gemeente (denk aan jongerenwerk, straathoekwerk, Zorg Advies Teams en dergelijke). De lijst is bedoeld als inspiratiebron voor voorbeelden van mogelijke samenwerkingspartners.
| Organisatie/Partijen | Relevante activiteiten |
|---|---|
| Gemeente | Bestuurlijk en ambtelijk verantwoordelijken (jeugdbeleid, veiligheidsbeleid, zorg/gezondheidsbeleid) |
| Gemeente, ambtenaren | Beheer openbare ruimte Leerplicht / onderwijs Verkeersveiligheid Welzijn/lokaal sociaal beleid Openbare orde en veiligheid |
| GGD | Gezondheidsmonitor Jeugd gezondheidszorg |
| Politie | Wijkagenten (of indien mogelijk wijkteamchefs) Jeugd aandachtsgebied, jeugdcoördinatoren |
| Openbaar Ministerie | Criminaliteit |
| Bureau HALT | Voorlichting Taakstraf coördinatie |
| Bureau Jeugdzorg | Toegang tot jeugdzorg Jeugdreclassering Jeugdbescherming Geindiceerde zorg Reclassering jongvolwassenen |
| Raad voor de kinderbescherming | Begeleiding/advisering op het gebied van omgang, verblijf en gezag Begeleiding/advisering strafrechtelijke aanpakbescherming van kinderen bij misbruik en verwaarlozing. |
| Jeugd- / jongerenwerk | Straathoek werk/ ambulant werk- outreachend werk |
| Welzijnsorganisatie | Jeugd- en jongerenwerk (school) Maatschappelijk werk |
| Scholen | Zorg Advies Teams Schoolmaatschappelijk werk |
| Lokale horeca en winkeliers | Winkeliersvereniging Brancheorganisatie |
| Hulpverlening | Maatschappelijke opvang Ambulante hulp Nood en crisisopvang |
| Provincie | Overleg met politie, justitie, openbaar ministerie, jeugdzorgaanbieders en gemeenten over een zinvolle bijdrage aan het thema jeugdcriminaliteit Afspraken met gemeenten over aansluiting jeugd en veiligheid(sdbeleid) Het ondersteunen van veiligheidsprojecten die gericht zijn op het voorkomen en aanpakken van jeugdcriminaliteit |
| Centrum Jeugd en Gezin | Informatie en advies, toeleiding naar hulp, licht pedagogische hulp en coördinatie van zorg Jeugdgezondheidszorg Een schakel met Bureau Jeugdzorgeen schakel met het onderwijs (bijvoorbeeld de Zorg- en Adviesteams). |
Niet voor iedere aanpak is het samenstellen van een nieuw overleg noodzakelijk. Vaak zijn de verschillende partijen al verenigd in een bestaand netwerk of overleg. Sluit dan ook aan of maak gebruik van de bestaande netwerken of overlegvormen (zie voorbeelden in het kader) om de samenwerking te organiseren.
VOORBEELDEN Justitieel Casusoverleg (JCO): over het algemeen nemen het Openbaar Ministerie, Politie en de Raad voor de Kinderbescherming deel aan dit overleg. Afhankelijk van de problematiek en de lokale situatie zitten ook instanties als Bureau Jeugdzorg, Jeugdreclassering en Justitiële Jeugdinrichtingen in het JCO. Een Officier van Justitie is vaak de voorzitter van dit overleg. Veiligheidshuis: een lokaal of regionaal samenwerkingsverband tussen verschillende veiligheidspartners gericht op een integrale, probleemgerichte aanpak om de objectieve en subjectieve sociale veiligheid te bevorderen. Partners kunnen zijn: gemeente, welzijnsorganisatie, Bureau Halt, Bureau Jeugdzorg, Politie, Openbaar Ministerie, Verslavingszorg, Reclassering en Raad voor de Kinderbescherming. Deelnemende partijen zijn afgestemd op de lokale situatie. Op www.veiligheidshuizen.nl is een beschrijving van de verschillende Veiligheidshuizen opgenomen. Overleg Jeugd en Veiligheid: in Alphen aan de Rijn is een overleg jeugd en veiligheid gestart onder verantwoordelijkheid van de gemeente. De deelnemende partijen zijn: gemeente, Bureau Jeugdzorg, GGD, Algemeen Maatschappelijk Werk, welzijnswerk, Openbaar Ministerie, Politie, Raad voor de Kinderbescherming, Reclassering Nederland, Leger des Heils, Bureau Halt. Op de website www.alphenaandenrijn.nl staat de structuur en werking beschreven. Ook kan men aansluiten bij een bestaand regionaal samenwerkingsverband op het gebied van sociale veiligheid kijk voor voorbeelden op de website van het CCV. |
Overeenkomst en intentie
Het is aan te raden om bij de start een samenwerkingsovereenkomst of intentieverklaring op te stellen. De verschillende partijen kunnen in een dergelijke verklaring hun betrokkenheid, ook op bestuurlijk niveau, vastleggen. In de verklaring leggen de deelnemers vast wat hun overwegingen zijn (zowel individueel als collectief) om samen te werken. Ook verklaren ze gezamenlijk te werken aan het verbeteren van Jeugd & Veiligheid. Een overeenkomst kan kort en bondig zijn, waarin in ieder geval staat:
- De diverse partijen en hun vertegenwoordigers.
- Doel van de samenwerking, waar gaan de partijen aan werken.
- Intentie; bereidheid om aan de gestelde doelen te werken.
- Datum en ondertekening.
Een overeenkomst of verklaring kan aangevuld worden met een beschrijving van de voorwaarden voor de samenwerking, de duur van de samenwerking en een schets van de inhoud van de samenwerking.
In de praktijk is het opstellen van een uitgebreide verklaring pas mogelijk als de aanpak van Jeugd & Veiligheid zich in een duidelijke richting heeft ontwikkeld. In een dergelijke situatie voldoet het formuleren en ondertekenen van een intentie. Het Plan van Aanpak (zie stap 4) biedt ruimte om de verschillende onderdelen uit de overeenkomst of verklaring (zoals bijvoorbeeld de verantwoordelijkheden van een projectgroep) in detail te beschrijven.
Communicatie
In een samenwerkingstraject als Jeugd & Veiligheid is een goede en adequate communicatie naar de diverse doelgroepen (in- en extern) één van de kritische succesfactoren voor het creëren van draagvlak en het welslagen van het project. Hier kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het in een vroeg stadium betrekken van jongeren en/of bewoners bij de totstandkoming van de aanpak.
Door vanaf het begin communicatieprofessionals te betrekken, worden gemeenschappelijk uitgangspunten voor communicatie helder en kan advies op maat worden gegeven. Bovendien kunnen hierdoor de verschillende communicatiemomenten, -middelen en activiteiten goed op elkaar worden afgestemd. Op die manier kunnen communicatiedeskundigen actief een goede en afgestemde bijdrage leveren aan het omschreven resultaat van het project. Om zon geïntegreerde communicatieaanpak te bereiken, wordt geadviseerd om een coördinerende rol te beleggen bij een communicatieadviseur van de initiatiefnemende partij.
In stap 4 van het stappenplan (Plan van aanpak) worden enkele voorbeelden genoemd van communicatieactiviteiten. Vanzelfsprekend kent elk traject zijn eigen dynamiek, doelstellingen en doelgroepen en heeft daarmee een unieke uitwerking.
SAMENWERKING EN PRIVACY Over de relatie tussen Jeugd en veiligheid en privacy bestaan vele misverstanden. Op de werkvloer is niet altijd duidelijk welke gegevens mogen worden uitgewisseld en met welke ketenpartners. Bij de inzet van meerdere partijen zijn ook duidelijke afspraken over de bescherming van de privacy vereist. De digitale privacywegwijzer, www.privacywegwijzer.nl, maakt (per organisatie) in enkele stappen inzichtelijk onder welke voorwaarden er informatie met andere professionals gedeeld mag worden. |