Stap 4

Plan van aanpak

Het plan van aanpak kent een tweeledig doel. Enerzijds is het een bewijs van samenwerking, anderzijds is het een instrument om het proces, de te realiseren doelen als de daadwerkelijke maatregelen inzichtelijk en beheersbaar te maken. Op deze manier biedt het plan van aanpak een kader aan alle partijen die betrokken zijn en het ondersteunt het managen van het project. Verder informeert het plan van aanpak overige geïnteresseerden.

Voordat gestart wordt met het maken van een plan van aanpak is het belangrijk om te inventariseren wat de bestaande acties (zie stap 3) en beleidsvoornemens zijn. Het maken van een plan van aanpak jeugd en veiligheid houdt niet in dat een gemeente op dat moment niets doet of dat er binnen een gemeente geen activiteiten ontwikkeld zijn. Vaak zijn er al lokale acties en initiatieven opgezet (wel of niet onder regie van gemeente) om bepaalde problemen of themas aan te pakken. Door deze acties en initiatieven te inventariseren en mee te nemen in het plan van aanpak, kan zo aangesloten worden bij de dagelijkse praktijk.

Nu alle problemen zijn geïnventariseerd, geanalyseerd, zijn verdeeld in prioriteiten en de lopende acties in beeld zijn gebracht, is het aan de projectgroep om te starten met het ontwerpen van specifieke acties, om de problematiek aan te pakken. Op basis van de informatie in stap 3 wordt het mogelijk om doelstellingen, maatregelen en activiteiten te definiëren.

S.M.A.R.T.

Deze acties en maatregelen vragen om een helderde omschrijving (zie kader). Wat is het doel en het te behalen resultaat, wat gebeurt er precies, wie werkt hieraan mee, wie is hiervoor verantwoordelijk, wanneer wordt er geëvalueerd en hoe krijgt de aanpak een structureel karakter, zijn vragen die bij het ontwerpen van de acties gesteld én beantwoord moeten worden.

De maatregelen kunnen over het algemeen niet allemaal tegelijkertijd worden uitgevoerd.
Er moet in het plan van aanpak een keuze worden gemaakt op welk moment maatregelen en middelen worden ingezet. Dit kan worden vastgesteld door de urgentie van bepaalde knelpunten aan te geven of de mogelijkheden (middelen) die de projectgroep heeft om de knelpunten op te lossen.


SMART formuleren van doelstellingen

Specifiek: doelstellingen moeten aangeven wat er precies wordt gedaan, helder en duidelijk.

Meetbaar: doelstellingen moeten een norm aangeven om te kunnen weten of het doel werd gehaald.

Acceptabel: doelstellingen moeten door alle betrokken partijen worden gedragen, zodat het engagement er is om energie en met voldoening aan het project deel te nemen.

Realistisch: doelstellingen moeten met acceptabele inspanningen bereikt kunnen worden; leg de lat niet te hoog, maar ook niet te laag.

Tijdsgebonden: doelstellingen moeten de termijn vermelden waarop het gewenste resultaat moet worden bereikt.

Het is van belang om zo concreet mogelijk te worden bij het maken van een plan van aanpak. Dit kan door e.e.a weer te geven in een schema.
Schema beschrijving acties:

WatBeschrijving van het probleem dat aangepakt gaat worden.
Hoe
Beschrijving van de specifieke acties die ondernomen worden.
Doel
Beschrijving van de gewenste resultaten van de te ondernemen acties.
Wie
Toekenning van een trekker/verantwoordelijke van de acties en de betrokken partijen.
Wanneer
Tijdsbestek van de acties. Wanneer wordt er gestart met de acties en tot welke termijn lopen de geplande acties.
Evaluatie
Bepaling wanneer de acties geëvalueerd worden en eventueel worden voortgezet (zijn de beoogde doelen bereikt ?)

Vastleggen van de evaluatiecriteria.
Borging
Welke activiteiten moeten opgenomen worden in reguliere werkzaamheden?

Hoe kunnen deze activiteiten opgenomen worden binnen reguliere werkzaamheden?

Het bovenstaande schema ziet er ingevuld als volgt uit:

Wat
Het spuiten van graffiti op de rolluiken in winkelcentrum Markthof.
Hoe
1. Overleg met winkeliers over het aanbrengen van een beschermlaag die graffiti makkelijker laat verwijderen.

2. Frequente politiesurveillance in winkelcentrum Markthof op vrijdagavond na sluitingstijd en in het weekend (geconstateerde tijden waarop de graffiti gemaakt wordt).

3. Vast contactpersoon bij gemeentereiniging die gebeld wordt als graffiti is gespoten zodat deze snel verwijderd wordt.
Doel
Korte termijn: Het direct verwijderen van graffiti zodat binnen 48 uur de graffiti niet meer te zien is waardoor het onaantrekkelijk wordt om op de rolluiken graffiti te blijven spuiten.

Lange termijn: Het tegengaan van een verloederd uiterlijk van winkelcentrum Markthof.
Wie
- Contactpersoon bij gemeentereiniging.
- Contactpersoon bij winkeliersvereniging.
Wanneer
De actie start per 1 juli en wordt in ieder geval voor een kwartaal volgehouden.
Evaluatie
In oktober worden door de twee contactpersonen de gegevens verzameld bij betrokken partijen zoals; politie, gemeentereiniging, winkeliers.

Evaluatiecriteria:
1. Is de graffiti binnen 48 uur verwijderd?
2. Hoeveel is er gesurveilleerd door de politie?
3. Zijn er daders betrapt?
4. Is er sprake van een afname van terugkerende graffiti
Borging
Uit de evaluatie blijkt dat verwijdering niet altijd mogelijk is binnen 48 uur. In het werkproces is nu opgenomen dat graffiti binnen 4 werkdagen wordt verwijderd.

Politie heeft binnen werkproces opgenomen dat zij op vrijdag en zaterdag vaker surveilleren.

VOORRBEELD INHOUDSOPGAVE PLAN VAN AANPAK

1. De motieven voor de aanpak (de samenvattende informatie over de problemen en achtergronden).

2. Een schets van de huidige situatie (de probleeminventarisatie).

3. De doelstelling van de aanpak.

4. De regierol en de samenwerkingsstructuur.

5. De begin- en einddatum van het project.

6. De beslismomenten en beslisser (wie is verantwoordelijk en wie is bevoegd).

7. Het benoemen van concrete maatregelen en doelstellingen.

8. De condities, randvoorwaarden.

9. De definities van het eindproduct.

10. De samenwerkingsstructuur (opbouw samenwerkingsverband).

11. De evaluatiemomenten en evaluatievorm(en)

12. Borging van de aanpak

13. Het implementatietraject

14. Een financiële paragraaf.

boven

Communicatie

Veel gemeenten voegen tegenwoordig aan iedere beleidsnota een communicatieparagraaf toe. Ook in het plan van aanpak jeugd en veiligheid is het zinvol om het een en ander op te nemen over communicatie. Bekendheid geven aan de plannen is een eerste voorwaarde voor (het creëren van) draagvlak en daarmee voor het slagen van de specifieke acties (Zie ook Communicatie bij stap 1).

Denk bij het naar buiten toe communiceren van de aanpak aan de volgende vormen van communicatie, namelijk communicatie met:

  • interne doelgroepen; bijvoorbeeld de diverse afdelingen binnen de gemeentelijke organisatie;
  • uitvoerende partners: gemeentelijke instellingen,politie, jongerenwerk, Bureau Halt, Jeugdzorg en dergelijke;
  • volwassenen; ouders van de jongeren, burgers;
  • jongeren;
  • (schrijvende) pers/media.

Praktijkvoorbeelden:

De gemeenten Ten Boer en Schoonhoven laten allebei door middel van een vandalismethermometer op de gemeente website zien hoeveel kosten er gemaakt zijn als gevolg van vandalisme in hun gemeente. De gemeente Ten Boer specificeert dit nog verder naar locatie, de gemeente Schoonhoven vergelijkt kwartalen met elkaar.

In Venlo hangen in een jongerencentrum en op scholen vier geweldsmeters, die per kwartaal bijgewerkt worden en waarop wordt aangegeven hoeveel de jongeren hebben verdiend doordat ze geen vernielingen in de openbare ruimte hebben gepleegd.

Communicatievormen

Per groep zal steeds een andere vorm van communicatie zich het beste lenen. U kunt bijvoorbeeld denken aan de volgende communicatievormen:

  • verzending van het definitieve en politiek bekrachtigde plan van aanpak naar alle betrokkenen en geïnteresseerden (zie praktijkvoorbeeld), dit kan ook betekenen dat het plan van aanpak te downloaden is op de gemeentelijke website;
  • een persbericht naar (lokale) media waarin de hoofdpunten van het plan van aanpak jeugd en veiligheid (of de specifieke acties) worden besproken, misschien zelfs met een aankondiging van de eerste acties die uitgevoerd worden;
  • diverse vormen van periodiek overleg, zoals een intern overleg met betrokken gemeentelijke instanties, een overleg met de projectgroep, een overleg met buurtbewoners, overleg met winkeliers. Dit overleg kan bijvoorbeeld 4 keer per jaar plaatsvinden. Het initiatief hiervoor ligt bij de projectleider;
  • een stand van zaken op een gemeentepagina in een huis-aan-huisblad of in een ander breed verspreid gemeentelijk bulletin. Denk hierbij weer aan het eerder genoemde voorbeeld van de vandalismethermometer. Een dergelijk instrument heeft alleen effect als de burger regelmatig wordt gevoed met de huidige temperatuur;
  • het plan van aanpak bespreken met een jongerenraad (indien aanwezig) of een vertegenwoordiging van jongeren. Een samenvatting van het plan van aanpak in jongerentaal kan een mogelijkheid zijn. Dit kan bijvoorbeeld verspreid worden onder organisaties die met jongeren in aanraking komen/werken, zoals jongerenwerk, bureau jeugdzorg, welzijnswerk, scholen en dergelijke;
  • informeren van inwoners (volwassenen en jeugdigen) en waar mogelijk hun deelname vragen bij het uitvoeren van diverse acties. Zie ook stap 1 Samenwerking. Voor voorbeelden van burgerparticipatie zie het dossier Burgerparticipatie op de website van het CCV.

boven

PRAKTIJKVOORBEELDEN

Praktijkvoorbeelden op het gebied van de aanpak van alcohol

Praktijkvoorbeelden op het gebied van de aanpak van uitgaansgeweld

Praktijkvoorbeelden op het gebied van de aanpak van overlastgevende jongeren

Praktijkvoorbeelden op het gebied van de aanpak van criminele jongeren