Polarisatie en radicalisering

26 mei 2011

Gemeenten willen graag weten hoe ze met etnische spanningen om moeten gaan. De overheid wil de binding van radicale jongeren met de samenleving herstellen. Maar hoe doen we dat? Welk effect hebben de huidige interventies? Dit onderzoek toetst de onderbouwing van sociale interventies tegen polarisatie en radicalisering.

Achter de toepassing van interventies zit een idee over hoe ze zouden moeten werken, ook wel de verandertheorie genoemd. ‘Polarisatie en radicalisering’ toetst met de van oorsprong Amerikaanse methode theory-based evaluation of deze aannames stroken met inzichten uit bestaand wetenschappelijk onderzoek. In ‘Polarisatie en radicalisering’ worden vier aannames bekeken:

1. Radicaal gedrag verdwijnt door aandacht voor problemen in de omgeving van de jongeren, met name het gezin;
2. het inzetten van jongeren uit de doelgroep (peerbemiddeling) heeft een gunstiger effect dan het inzetten van beroepskrachten;
3. contacten tussen jongeren met een verschillende achtergrond leidt tot meer tolerantie en ten slotte
4. het versterken van de eigenwaarde van jongeren maakt hen weerbaarder tegen radicalisering. De algemene conclusie is dat bestaande interventies, mits zorgvuldig toegepast, bijdragen aan vermindering van polarisatie en radicalisering.

Valkuilen
Tegelijkertijd legt het onderzoek enkele belangrijke valkuilen bloot. Het is onwenselijk om jongeren als hulpverlener in te zetten wanneer het gaat om ernstige vormen van polarisatie of radicalisering. Het bij elkaar brengen van jongeren met verschillende achtergronden kan contraproductief werken wanneer het onvoldoende professioneel wordt begeleid. En er is geen bewijs gevonden dat het vergroten van het zelfvertrouwen van jongeren bijdraagt aan het verminderen van polarisatie en radicalisering. Het rapport mondt uit in een voor beleidsmakers en praktijkwerkers bruikbaar overzicht van wat wel en niet werkt in de aanpak van polarisatie en radicalisering.

Inzicht in sociale interventies
‘Polarisatie en radicalisering’ is het achtste onderzoek in een reeks onderzoeken van het programma ‘Inzicht in sociale interventies’ van MOVISIE. Binnen het programma zijn er studies op het terrein van vrijwilligerswerk, mantelzorg, vermaatschappelijking en activering. Steeds staat de vraag centraal of in de sociale sector toegepaste interventies werken.

Organisatie

MOVISIE en de Universiteit van Tilburg

Links

• Het onderzoek Polarisatie en radicalisering is te bestellen via de website van MOVISIE.